یک هفته پیش ایمیلی از ویراستار محترم نشر مرکز دریافت کردم مبنی بر اینکه ترجمه ی من از کتاب «مقدمه ای بر فلسفه ی ذهن» [ i] برنده ی جایزه ی کتاب فصل حوزه فلسفه شده است. جایزه ی کتاب فصل، از طرف خانه ی کتاب، از ادارات تابعه ی وزارت ارشاد جمهوری اسلامی، به کتاب های برگزیده در حوزه های مختلف نشر تعلق می گیرد. این جایزه شامل لوح تقدیر و چند سکه طلاست.

آیا در ایران کودتا شده است؟
اگر نه، پس ماجرا چیست؟
یک چهره‌ی کلیدی ماجرا احمدی‌نژاد است. او چه پدیده‌ای است؟
و پرسش دیگر اینکه: سیر رویدادها چه منطقی دارد؟

چه اتفاقی افتاده است؟

می‌گویند «کودتا» شده است؛ ولی مگر کودتا حادثه‌ای خارق عادت در عرصه‌ی قدرت نیست؟ آیا چیزی رخ داده که خلاف نظم عادی امور باشد؟

در ایران اس−ام−اسی حاوی این عبارت، تلفن به تلفن می‌چرخد: «ماشینی که داره داخل دره میره راننده‏اش رو عوض نمی‏کنند. ستاد انتخاباتی دکتر محمود احمدی‏نژاد.» اتفاقاً برعکس، در سراشیبی‌ها بیشتر به فکرِ عوض کردنِ «راننده» می‌افتند. در نمونه‌ی انقلاب ایران شاهد تعویض‌های پیاپی بودیم.

اما مگر سیستم دارد به ته دره سقوط می‌کند؟ چنین چیزی به نظر نمی‌رسد. پس در ایران چه می‌گذرد؟

همدستی و دوپهلویی

لنین، فرمول نبوغ‌آسایی برای تشخیص برآمد انقلابی دارد:

توقیفِ مجله مدرسه، فضای فرهنگی موجود در ایران را تیره‌تر می‌نماید. شاید پرسش از دلایل و انگیزه‌های توقیف تازه، بیهوده باشد؛ در این سال‌ها آن‌قدر در ابعاد حقوقی و سیاسی توقیف مطبوعات و پیامدهای گوناگون آن سخن گفته شده که این موضوع رغبت پرسش‌گران را دیگر دیر و دشوار برمی‌انگیزد. با این همه، تا زمانی که تیغ توقیف و سانسور هست، ما ناگزیر از پرسش و اندیشیدن‌ایم؛ شاید که پرسیدن و کاویدن نظری، ناتوانی عملی را تا اندازه‌ای جبران کند و دست کم راهی به سوی حل نهایی بگشاید.با محمدرضا نیکفر، فلیسوف پدیدارشناس مقیم کلن، پرسش‌های زیر را درباره توقیف مدرسه در میان گذاشتم.

در اين نوشته ی مختصر دربابِ "مسئوليت"، که نخست در مرداد ١٣٨۶ در مجله ی "شهروند امروز" (تهران) چاپ شد، پس از تحليل زبانیِ گزاره ی "مسئول بودن"، بحث چنان پيش برده می شود که تفاوت درک سنتی و مدرن از مسئوليت بارز گردد. در پايان به سوء استفاده ی ايدئولوژيک از مفهوم مسئوليت پرداخته می شود و اينکه در سياست لازم است چه درکی از اين مفهوم چيره شود، تا ظرفيت سوءاستفاده ی   ايدئولوژيک از آن گرفته شود.

دانلود مقاله